Ai đó: “Mai” có phải là một bộ phim đáng xem không?
Bờm: Có, với nhiều người, và với bạn.
Ai đó: Đoạn đối thoại này có tiết lộ nội dung phim không?
Bờm: Nó sẽ tiết lộ một chút, kể cả cái kết.
Ai đó: Tại sao có nhiều người không thích phim này?
Bờm: Mỗi người đều có những góc nhìn riêng, dựa trên “ký ức” của họ. Ký ức của một người quyết định họ thích hay không thích điều gì, cộng hưởng ít hay dữ dội với một điều gì, kể cả là một bộ phim. Tất cả đều là “nô lệ” của ký ức. Sâu và Mai cũng vậy. Tất cả các nhân vật trong bộ phim cũng vậy. Và, chúng ta cũng vậy.
Ai đó: Nhưng có những người chưa hề xem phim này mà cũng bày tỏ quan điểm không thích.
Bờm: Đó cũng là một sự lựa chọn được chi phối bởi ký ức. Có lẽ họ không thể thoát ra khỏi sự chủ quan của mình. Ví dụ, chỉ cần nghe tên người làm phim, họ đã ngay lập tức rơi vào “cạm bẫy” này – tự giam cầm chính mình vào trong “nhà tù” của tâm trí, của ký ức.
Ai đó: Liệu đoạn đối thoại này có phải cũng là sản phẩm của một sự chủ quan?
Bờm: Không có bất cứ một nỗi sợ của sự phán xét nào được đặt vào trong cuộc đối thoại này.
Ai đó: Tại sao bộ phim này lại mang đến một cái kết buồn? Có phải vì một cái kết buồn sẽ được nhớ đến nhiều hơn? Nó không được hợp lý cho lắm, đúng không?
Bờm: Khi đặt vào đúng “vị trí”, mọi hành xử tưởng chừng như vô lý nhất lại trở nên hoàn toàn có lý. Mỗi người đều “có lý” theo cách của người đó, vào lúc ấy.
Ai đó: Nhưng Sâu đã rất quyết liệt với tình yêu này, vậy mà cuối cùng lại dễ dàng buông bỏ nó?
Bờm: Không “dễ dàng” đến thế. Đó là mô thức dằn vặt của người đàn ông trong xã hội, khi chưa đủ chín chắn để mang đến cảm giác thực sự yên tâm cho cả hai người phụ nữ quan trọng trong cuộc đời mình. Rốt cục, sự lựa chọn nào cũng đều “đúng”. Đúng theo cách của nó, khi nhìn vào bức tranh lớn hơn. Mỗi người khi phân tích lựa chọn đó của Sâu là đúng hay sai, tốt hay xấu, rốt cục cũng chỉ đều dựa trên ký ức của riêng mình, chứ chắc gì đã là ký ức của Sâu – một anh chàng mà cho dù có phản kháng và muốn “ra riêng” với mẹ mình đi nữa, thì sâu thẳm bên trong cốt cũng là muốn tìm kiếm sự công nhận (regconition) thực sự từ bà ấy, sự công nhận mà ở cuối phim anh ấy vẫn đang tiếp tục cố gắng để giữ gìn.
Ai đó: Bộ phim này thành công vì nó khai thác rất tốt những hiện tượng tâm lý trong xã hội?
Bờm: Có rất nhiều sự “đè nén” trong xã hội ngày nay. Chúng ta có quá nhiều ký ức về điều đó. Nên dễ dàng cộng hưởng với các bộ phim như vầy. Đây cũng là điều tích cực để tất cả có cơ hội được soi lại chính mình. Một tác phẩm khi có sự cộng hưởng càng lớn với vô thức tập thể, vô thức của xã hội, tác phẩm đó sẽ tạo ra những chú ý như vừa rồi. Nhưng điều đó cũng cho thấy, có rất nhiều mô thức sâu bên dưới ngoài xã hội, của từng cá nhân, từng gia đình, không được chữa lành.
Ai đó: “Chữa lành” có phải là một thứ được làm quá lên không? Chẳng phải chỉ cần vài cốc bia hơi là xong rồi sao?
Bờm: Yeah… Và trên thế giới, có biết bao nhiêu người ngoài miệng vẫn “Tôi ổn”, “I’m good”, “I’m fine”, để rồi sáng mai người ta biết tin người đó vừa tự tử. Khi xã hội ngày càng phát triển, điều đó sẽ ngày càng phổ biến. Đến một lúc nào đó, khi thực sự biết thương, và đủ thương – thương lấy chính mình – ta sẽ ngồi lại để tự chữa lành cho mình. Khi trí tuệ hơn và yêu thương hơn, ta nhận ra cách nghĩ ngày xưa còn có phần nông cạn. Và rồi, đến một lúc nào đó, kể cả chữa lành cũng là một “ảo tưởng”, mọi thứ vốn đã thành toàn rồi, nhưng, đó là một ảo tưởng có ích, một ảo tưởng có tính giáo dục.
Ai đó: Có phải những tổn thương đã được chôn vùi sâu bên dưới vô thức của một cá nhân hay tập thể, hay cụ thể hơn, của các nhân vật trong phim, đã thực sự được chữa lành ở phần kết của các bộ phim với cùng vị đạo diễn này?
Bờm: Bộ phim đã thành công ở khía cạnh “chạm” đến những tổn thương ở tầng vô thức của số đông thường tình ngoài xã hội, nhưng để nói rằng đó là sự chữa lành thì không hẳn. Thật ra, không thực sự có sự chữa lành được diễn ra, kể cả ở một số phần kết có thể là cái kết có hậu, đó là một “happy ending” ở tầng ý thức, một niềm vui hay một niềm hạnh phúc ở bề nổi. Nếu thực sự thấu hiểu về chuyển hoá, bạn sẽ biết rằng sự chuyển hoá (transform) không thực sự diễn ra. Sự chuyển hoá không phải là một con sâu trở thành con sâu tốt hơn, sự chuyển hoá giống như một con sâu hoá bướm. Các nút thắt được cởi ra nhưng khi cái hộp đen hé mở thì không có con bướm nào bay ra cả, tất cả vẫn ở đó, và sẽ lại được chôn vùi, chìm sâu tiếp tục…
Ai đó: Như thế, một cái kết như vậy có phải là quá “ác” với Mai?
Bờm: Do một số ký ức chưa được chuyển hoá… Mai đã có phần phủ nhận khía cạnh cực nữ thiêng liêng bên trong mình, hình thành nên tính cách ở giai đoạn sống tiếp theo. Cô ấy không chạm được vào cảm xúc với đàn ông, nghĩ rằng mình không xứng đáng với tình yêu. Cô ấy nói rằng không muốn yêu, lười yêu, rằng “thôi mệt rồi không yêu nữa”. Nhưng thật ra, xuyên suốt cả bộ phim, cô ấy là người khao khát tình yêu nhất, và chỉ có cô ấy là người có nhiều dũng khí nhất để nắm bắt lấy tình yêu. Vượt qua tất cả những lời nói giận dữ, cô ấy chưa bao giờ làm “rơi” mất tình yêu với người cha của mình, bất kể ông ấy đã làm ra bao nhiêu điều có lỗi với cô ấy. Cô ấy chưa bao giờ mất đi sự tử tế trong tất cả những gì mình làm, thể hiện phẩm chất của tình yêu với tất thẩy, dù là những việc nhỏ trong công việc hàng ngày, hay với mọi người, dù là hàng xóm đáng ghét, hay chú giữ xe tốt bụng. Kể cả khi đánh nhau một trận ra trò, điều đó cũng có nghĩa là cô ấy muốn thực sự yêu lấy chính bản thân mình. Khi nói với Sâu rằng em muốn yêu, như một đứa trẻ uất ức nói rằng con muốn được ăn kẹo, đó là lời nói thực sự từ tâm can của cô ấy. Điều đó thực sự rất đẹp đẽ, dễ thương, và cũng thật xúc động… Và, cuối cùng, cũng chỉ có cô ấy là thực sự đã “chờ”, kể cả khi cô ấy nói với Sâu rằng đừng chờ em, đúng là một nửa ý thức của cô ấy thực sự mong muốn như vậy, rốt cục, 4 năm trôi qua, cô ấy vẫn không hề buông bỏ đi tình yêu này. Chỉ có cô ấy là vẫn nắm giữ lấy tình yêu, chưa bao giờ thực sự từ bỏ đi điều đó. Các vị khách yêu quý cô ấy là bởi vì họ cảm nhận được rất nhiều tình yêu từ bên trong cô gái ấy. Hạnh phúc không cần chờ đến ngày mai, nhưng tình yêu của Mai thì không cần phải để mai tính. Cô ấy đã thực sự là tình yêu rồi, dù cho tâm trí có cố mà chối bỏ.
Ai đó: Có phải cuộc đối thoại này muốn nói rằng còn có rất nhiều người “đáng thương” hơn cả Mai, khi không có tình yêu từ bên trong?
Bờm: …
Ai đó: Liệu chúng ta có đang cố gắng lãng mạn hoá điều này để cảm nhận cái kết của Mai đỡ đau khổ hơn dành cho cô ấy?
Bờm: Đó vẫn là một cái kết buồn cho Mai.
Ai đó: Khi tạo ra một cái kết như vậy, liệu một người có thể bị ám ảnh và cảm thấy “mắc nợ” Mai một hạnh phúc nào đó? Liệu rằng sẽ có một sự bổ sung nào đó để có thể “giải thoát” cho Mai, và cũng là giải thoát cho tâm thức của chính mình – của người đã tạo ra nó?
Bờm: Điều đó tùy thuộc vào ký ức của người đó.
Ai đó: Nếu là đạo diễn bộ phim này, tôi cũng đồng tình với cái kết, nhưng tôi sẽ bổ sung thêm một chút vào đoạn kết. Có một chút đã bị thiếu đi (missing)… Chỉ một chút, nhưng thực sự cũng giống như một sự “giải thoát” vậy, đoạn kết vẫn sẽ được nhớ đến thôi, mọi thông điệp vẫn được bảo toàn, nhưng có lẽ sẽ ý nghĩa hơn…
Bờm: Vậy thì…
Ai đó: Nghe có vẻ kỳ lạ, nhưng rốt cục, mọi chuyện chúng ta trải nghiệm đều chỉ phục vụ cho một mục đích duy nhất, đó là sự tiến hoá tâm linh của ta. Nếu là đạo diễn, tôi sẽ thêm vào trong Mai một chút “đức tin” ở cuối phim. Nhưng như thế có lẽ nó sẽ không thể là một bộ phim trăm tỷ mất.
Bờm: Với tất cả những gì đã trải qua, không có gì là “làm quá” khi cho rằng bên trong cô ấy có đức tin.
Ai đó: Vì cô ấy luôn xứng đáng với tình yêu, xứng đáng với sự yêu thương. Cô ấy đã dành cả cuộc đời để cố học cách yêu thương người khác. Đức tin chính là khi cô ấy cảm nghiệm được tình yêu sâu sắc mà vũ trụ này dành cho cô. Tuy không có một “happy ending” với Sâu, cô ấy vẫn có một “divine ending” với chính mình. Tôi sẽ cho cô ấy kết thúc với tình yêu sâu sắc này. Một cái kết để giải thoát cho tất cả.
Bờm: Và không cần phải có yếu tố tôn giáo nào cả. Vì tất cả chúng ta đều xứng đáng với tình yêu.
Ai đó: Nhưng liệu như vậy có quá thi vị không? Thực tế cuộc đời thì phũ phàng hơn, hiện thực thì tàn nhẫn hơn?
Bờm: Thực tế cuộc sống ư. Thực tế cuộc sống đó là vũ trụ luôn ủng hộ những nỗ lực với ý nguyện chân chính của con người. Sự cân bằng sẽ luôn được thiết lập. Và vì thế, Mai luôn luôn, và luôn luôn, được vũ trụ yêu thương. Đó là hiện thực.
Ai đó: Xem nào… Cô ấy sẽ khóc một lít nước mắt trên chiếc xe ở cuối phim đó. Cô ấy vẫn khóc được, vì còn có rất nhiều cảm xúc và yêu thương bên trong cô ấy. Chiếc xe sẽ đi ngang qua một khung cảnh, nơi mà cô ấy sẽ yêu cầu dừng xe lại. Và rồi xuống xe, trước mặt là toàn bộ màu xanh của yêu thương, màu xanh của rừng cây bạt ngàn bên dưới, một mặt trời mới đang lên, bầu trời xanh thăm thẳm, làn gió nhẹ vuốt ve mái tóc, những tia nắng dịu dàng chiếu lên làn tóc nhuộm nhẹ và gương mặt trang điểm nhẹ của Mai. Hãy nhớ rằng tên của con cô ấy là Bình Minh, có nghĩa là một sự khởi đầu mới, một ngày mới của hy vọng. Nếu như Đào cũng có thể đóng vai Mai, thì ngày mai cũng bắt đầu từ ngày hôm nay. Ngày hôm nay, hãy để cô ấy hạnh phúc khi biết được rằng tất cả mọi thứ xảy ra đều “nên” xảy ra, chứ không hẳn là “phải” xảy ra, cô ấy sẽ tưới tẩm trong ánh sáng và có thể mỉm cười để chúc lành cho tất cả, hơn hết, là thực sự chúc lành cho chính mình. Biểu tượng mặt trời, một lần nữa, sẽ xuất hiện để nhắc nhở cô ấy điều này, như là tình yêu mà cô dành cho Bình Minh vậy, cái tên đó cũng là một biểu tượng. Đó là khi cô ấy biết rằng, mọi thứ đều là ân phúc, tất cả những gì cô ấy dựng xây được trong 4 năm qua cũng vậy, và sắp tới cũng vậy, một bình minh mới đã đến với cuộc đời cô ấy, vũ trụ luôn dõi theo và yêu thương tất cả, trong đó, có Mai.
Bờm cười.
