Ai đó: Thưa Bờm, có phải tu tập là cứ phải sống một mình, độc cư, ẩn thân, ẩn sĩ?
Bờm:
Lời dạy cao quý nói rằng…
Như sư tử không sợ tiếng ai
Như gió thoảng không bị gì ràng buộc
Như hoa sen không bị bùn tanh vấy bẩn
Sống hạnh độc cư như tê giác một sừng.
Nhưng
Nếu như con
Tìm được người bạn lành
Bạn thiện trú hiền trí
Sáng suốt cùng chung sống
Cùng nhau vượt qua mọi hiểm nguy
Và tìm thấy niềm hân hoan
Thì…
Hoan hỷ, giữ chánh niệm
Hãy chung sống cùng người đó.
(Tóm tắt vài ý của chương 1, Kinh Tập Sutta Nipata)
Người đời sau, khi học Phật, vì chưa chứng nghiệm phần mình, chỉ dựa vào kinh sách, nên hiểu chưa tới nơi tới chốn. Vì thế, họ chỉ dựa vào ý giống như mấy câu đầu, đến câu “Sống hạnh độc cư như tê giác 1 sừng”.
Từ đó, họ chưa học xong bài học, tuy vậy đã vội trốn chạy, nhân danh buông bỏ, chọn sống 1 mình. Họ có thể dành cả đời ở trong rừng sâu, núi vắng, từ chối xã hội, cộng đồng, loài người. Nhưng vẫn không tiến hóa thêm được bao nhiêu cả. Tất cả, chỉ là ảo tưởng về sự phân biệt.
Việc ở 1 mình không xấu, với 1 ý nguyện tốt đẹp nó có thể rất tích cực, vì khi đó ta đã có thể dành toàn thời gian (full-time) cho việc tu tập, ta yêu bản thân, có lý tưởng tốt đẹp cho mình – cho chúng sanh, và mong muốn giải thoát. Tuy vậy, hãy cẩn thận quan sát ý nguyện của mình có đang dựa trên mô thức trốn chạy? Bản thân chữ “giải thoát” đã hàm chứa trong đó 1 tỷ lệ phần trăm ý nghĩa tiêu cực, khi dựa trên năng lượng của sự “bỏ chạy”… Vì chưa hiểu được thiết kế của cuộc sống này, tất cả mọi thứ đều là bài học. Trốn chạy nhân danh buông bỏ là khi ta chưa học xong bài học đã vội buông.
Khi còn “yếu”, hãy cứ chọn hạnh độc cư. Để tìm ra cách bình an một mình, hạnh phúc một mình trước đã. Bởi lẽ, cuộc đời chỉ tồi tệ khi có người thứ 2 “can thiệp” vào cuộc đời bạn. Khi bạn chỉ có 1 mình, mọi thứ dường như trở nên “đơn giản” hơn rất nhiều, phải không nào? Các cặp vợ chồng hiểu rất rõ điều này, hôn nhân đã làm cho họ có một “ước mơ” đó là được quay trở về quá khứ – thời điểm trước khi họ kết hôn – được ở một mình!
Nhưng “một mình” cũng có thể là 1 bước đệm, để đến khi sẵn sàng, hãy bước đi cùng người khác, hòa hợp linh hồn của mình vào nhau. Và tiếp tục tiến hóa lên những cấp độ mới.
Phật cho phép bạn đi cùng nhau.
Để có được sự hòa hợp thực sự, và hạnh phúc thực sự.
Ai đó: Thưa Bờm, nhưng phải buông bỏ thì mới giác ngộ được chứ?
Bờm:
Một người có thể “buông bỏ tất cả”, ở ẩn trong rừng 10 năm và tìm thấy bình yên, người đó cho rằng mình đã rất khai sáng và đã giác ngộ. Cho đến khi, có một dịp nào đó, người ấy quay về đời sống gia đình, đời sống thế gian, và trong vòng chưa đến 10 ngày, người đó sẽ như muốn “bùng nổ”, sẽ muốn “bỏ chạy”, và tiếp tục “ẩn thân” cho “yên thân”.
Đó không phải là sự giác ngộ, đó cũng không phải là sự khai sáng. Đó chỉ là 1 trạng thái còn rất ở bề nổi, chưa chuyển hoá sâu sắc, và là trường phái tu tập chối bỏ việc đối diện với các tổn thương thực sự bên trong mình. Đó không phải là bình an thực sự, đó là bình an bề nổi, hay còn gọi là bình an giả tạm.
Nhưng đó có thể là một “bước đệm” tạm thời và cần thiết, trước khi đi đến một giai đoạn cấp tiến hơn rất nhiều… Đó là sự hoà hợp thực sự, ở trong chính cuộc sống này.
Trở thành một ẩn sĩ không phải là bước cuối cùng của sự tiến hoá.
Nói cách khác, ta cần học cách để có được sự hoà hợp và hạnh phúc tự thân, hạnh phúc một mình, ta phải tìm thấy hoà bình thực sự trong nội tâm trước đã rồi mới có hy vọng mang đến hoà bình ở bên ngoài cho thế giới này.
Để rồi, khi hai người biết cách “hạnh phúc một mình” gặp nhau, họ có thể cùng nhau xây dựng một “mối quan hệ thánh linh”, và có được “hạnh phúc hoà hợp”. Đó là một con đường rất cấp tiến. Đi một mình hay đi nhiều mình không phải là mục đích, đó chỉ là phương tiện để giác ngộ. Một người khi đã thực sự có được sự hoà hợp từ bên trong, người đó có thể chọn đi một mình, hoặc nhiều mình. Người đó đã có sự thành toàn ở bên trong.
Hiện nay, nhiều người đi “một mình” nhưng không thực sự ở trạng thái này, họ chỉ đang “trốn tránh”, hoặc đó chỉ là một “bước đệm” tạm thời dành cho họ. Giống như việc tạm thời lui vào một “ốc đảo” để nghỉ ngơi, sạc lại năng lượng, tự nhìn lại mình, và tìm thấy sự bình yên trong nội tâm mình…
Buông bỏ không phải là trốn chạy, buông bỏ là sự đối diện, để tốt nghiệp các bài học của mình, và khi đã thực sự thành toàn bài học rồi, thì bạn có thể buông được.
Vũ trụ này là vũ trụ của bài học. Mọi thứ được thiết kế quanh ta là để học các bài học này. Khi ta đi học, nếu chưa học xong bài học, thì ta có được “lên lớp” không? Ta sẽ phải ở lại lớp, học lại, thi lại. Phải không nào? Một bài học chưa được thành toàn, nó sẽ còn quay trở lại với ta, dù cho ta có trốn tránh, trì hoãn, lánh né như thế nào.
Kể cả là theo lời Phật, thì Phật không nói rằng bạn phải buông bỏ tất cả mọi thứ để giác ngộ, Phật dạy rằng hãy thực hành Bát chánh đạo để giác ngộ.
Buông bỏ là đáng quý, chân tu luôn cần được tôn trọng. Tuy vậy, khi một người vẫn đang ở trong thiết kế cuộc sống bình thường, không chịu cực chịu khổ theo phương cách cực đoan, vẫn đóng góp tạo giá trị, tôn trọng các giá trị gốc rễ truyền thống mà vẫn biết hoà mình vào sự tiến hoá mới mẻ của thời đại ngày nay, và biết thực hành theo đúng chân lý, ví như thực hành Bát chánh đạo, hay biết thực hành tình yêu đi cùng với trí tuệ, thực hành một điều dễ nói khó làm đó chính là tình thương vô điều kiện, thì người đó vẫn có thể giác ngộ.
Có rất nhiều người thực hành buông bỏ theo cách rất cực đoan ở Ấn Độ, mà ta còn không hình dung hết được đâu, kể cả với những điều ta đã từng biết. Nhưng họ có giác ngộ không?
Chìa khoá ở đây không phải là “buông bỏ”, chìa khoá ở đây là “bài học”. “Buông bỏ” chỉ là 1 cách hiểu ở giai đoạn đầu tiên, khi ta khổ, và muốn học cách thoát khổ, thì phải biết buông bỏ cái khổ đó, bằng cách buông bỏ những gì dẫn đến cái khổ.
Nói vũ trụ này được tạo ra từ vô minh cũng đúng. Một ngày nào đó, với một nhận thức rất sâu sắc và cấp tiến… Bạn sẽ nói rằng vũ trụ này được tạo ra từ tình yêu, điều đó cũng đúng.
Tái sinh chính là biểu hiện của tình yêu đó.
Vì sao ư? Vì bạn luôn được trao tặng “cơ hội thứ 2”, sau mỗi lần tái sinh.
Hãy trân trọng cuộc sống này và chân chân chính chính học hỏi những bài học từ đó. Tất cả mọi sự trên đời này đều xảy ra chỉ vì một mục đích duy nhất.
Đó là phục vụ cho sự tiến hoá tâm linh của bạn.
Ai đó: Vậy ra… Rất nhiều người đang nhầm lẫn những điều này… Vì chưa hiểu rõ bản chất của tu tập…
Bờm:
Không sao cả, mỗi người đều ở một giai đoạn riêng trên hành trình tiến hoá của mình.
Hãy tôn trọng tuyệt đối hành trình tiến hoá của người khác.
